Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) — verplichte digitale uitwisseling tussen zorgverleners

De Wegiz verplicht dat specifieke, bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gegevensuitwisselingen tussen zorgverleners voortaan elektronisch verlopen, in een vastgelegde taal (informatiestandaard) en, voor de zwaardere categorie, ook via voorgeschreven en gecertificeerde techniek. Voor leveranciers van zorg-ICT is dat laatste — spoor 2 — de kern van de wet, omdat het een certificeringsplicht meebrengt voor het product zelf. Het traject van nieuwe aanwijzingen ligt sinds begin 2026 grotendeels stil door een juridisch conflict met het Europese EHDS-kader.

Waarvoor is dit bedoeld

Gegevensuitwisseling in de zorg verliep en verloopt op veel plekken nog via fax, papier of onderling niet-compatibele systemen. De Wegiz geeft de overheid een instrument om, uitwisseling voor uitwisseling, af te dwingen dat specifiek aangewezen informatie digitaal en volgens vaste afspraken wordt gedeeld, in plaats van te wachten tot de sector dat zelf regelt.

Voor wie

Zorgaanbieders en zorgverleners in de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, voor zover zij een aangewezen gegevensuitwisseling uitvoeren. Daarnaast ICT-leveranciers wier product of dienst wordt gebruikt voor een uitwisseling die onder spoor 2 is aangewezen: zij krijgen een eigen certificeringsplicht.

Wat er niet onder valt

Gegevensuitwisselingen die niet bij AMvB zijn aangewezen, vallen niet onder de wet, ook niet als het om vergelijkbare medische informatie gaat. Voor militaire gezondheidszorg gelden aparte uitzonderingen (art. 3.1.3 van het Besluit elektronische gegevensuitwisseling in de zorg).

Wat je moet doen

Nagaan of de eigen organisatie een aangewezen gegevensuitwisseling uitvoert. Voor spoor 2: zorgen dat het gebruikte ICT-product of de -dienst is voorzien van een certificaat van een aangewezen, op NEN-EN-ISO/IEC 17065:2012 geaccrediteerde certificerende instelling.

Twee sporen

Spoor 1 stelt eisen op functionele, technische of organisatorische wijze zonder verplichte uniforme standaard. Spoor 2 stelt eisen op interoperabele wijze, volgens een voor die uitwisseling aangewezen norm die is gebaseerd op open en waar mogelijk internationale standaarden, en brengt een certificeringsplicht mee (art. 1.4, leden 3 en 4).

Wat al is aangewezen

Het versturen van een recept door een huisarts aan een terhandsteller — het e-recept — is aangewezen als gegevensuitwisseling (art. 3.1.1 van het Besluit elektronische gegevensuitwisseling in de zorg). Persoonlijke gezondheidsomgevingen moeten daarbij voldoen aan de gegevensdienst ‘Verzamelen Huisartsgegevens, versie 2.0’, met medicatieafspraken als minimale gegevensset (art. 3.1.2).

Wat op de Meerjarenagenda staat maar nog niet is aangewezen

De BgZ-overdracht tussen medisch specialisten, eOverdracht bij zorgoverdracht, beeldbeschikbaarheid en medicatieoverdracht — inclusief e-recept, medicatiegegevens, labgegevens ten behoeve van medicatie en contra-indicaties. Sinds het Integraal Zorgakkoord is ook acute zorg aan de agenda toegevoegd.

De blokkade door het EHDS-kader

Volgens de Kamerbrief van 20 januari 2026 is er een juridische belemmering om nieuwe AMvB’s onder de Wegiz te starten, vanwege significante verschillen tussen het Wegiz-kader en het kader van de Europese verordening voor de ruimte voor gezondheidsgegevens (EHDS, Verordening (EU) 2025/327). Er lopen fit-gap-analyses; die zijn afgerond voor de Basisgegevensset Zorg en voor medicatieoverdracht — precies twee onderwerpen die al jaren op de Wegiz-Meerjarenagenda staan.

Wat die blokkade concreet betekent

De uitwisselingen die als eerstvolgende AMvB’s werden verwacht — waaronder medicatieoverdracht en verpleegkundige overdracht — liggen stil totdat de spanning tussen het nationale Wegiz-kader en het Europese EHDS-kader is opgelost. Voor ICT-leveranciers die zich al op certificering onder spoor 2 hadden voorbereid, betekent dit uitstel zonder concrete nieuwe datum, in afwachting van de uitkomst van de fit-gap-analyses.

Certificering onder spoor 2

ICT-producten en -diensten moeten zijn voorzien van een certificaat waaruit blijkt dat aan de gestelde eisen wordt voldaan (art. 3.1). Certificerende instellingen worden door de minister aangewezen op basis van accreditatie volgens NEN-EN-ISO/IEC 17065:2012 (art. 3.2); nadere regels over de certificeringsprocedure kunnen bij ministeriële regeling worden gesteld (art. 3.3).

Aanpalend wetsvoorstel

De Wet digitale identificatie en authenticatie in de zorg (dossier 36702) is op 6 maart 2025 ingediend en moet de Wegiz-uitwisselingen straks flankeren met eisen aan identificatie en authenticatie. Op 10 september 2026 stonden volgens de dossierpagina van de Tweede Kamer vervolgstappen gepland; een eindstemming had op dat moment nog niet plaatsgevonden.

Toezicht NL

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op de naleving (art. 4.1). De Nederlandse Zorgautoriteit is betrokken vanuit haar reguliere rol als zorgmarkttoezichthouder.

Boete

Bij het in strijd met de certificeringseisen op de markt brengen van een ICT-product of -dienst kan een bestuurlijke boete worden opgelegd tot het bedrag van de geldboete van de zesde categorie, of, indien dat hoger uitvalt, tot ten hoogste 10 procent van de omzet van de onderneming (art. 4.3). Daarnaast kan de minister een aanwijzing geven, bestuursdwang toepassen of een last onder dwangsom opleggen (art. 4.2).