Europese toegankelijkheidsakte (EAA) — toegankelijkheidseisen voor webshops, apps en consumentenproducten

De EAA verplicht aanbieders van een afgebakende lijst producten en diensten om die toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Voor het Nederlandse bedrijfsleven is de e-handelsdienst het breedste aangrijpingspunt: elke website of app waarmee een consument een overeenkomst kan sluiten valt eronder, ongeacht wat er wordt verkocht. Micro-ondernemingen die diensten verlenen zijn volledig vrijgesteld; voor producten geldt die vrijstelling niet. Anders dan het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid, dat alleen overheidsinstanties bindt, richt de EAA zich op de private sector.

Waarvoor is dit bedoeld

Eén set toegankelijkheidseisen in de hele EU, zodat een bedrijf niet per lidstaat aan andere voorschriften hoeft te voldoen en mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking zelfstandig kunnen kopen, bankieren, reizen en lezen. De eisen zelf staan in bijlage I bij de richtlijn en zijn functioneel geformuleerd: informatie moet via meer dan één zintuiglijk kanaal waarneembaar zijn, bedienbaar zijn en begrijpelijk worden gepresenteerd.

Voor wie

Fabrikanten, importeurs en distributeurs van de aangewezen producten, en dienstverleners die de aangewezen diensten aan consumenten leveren. De drempel die het mkb bepaalt: een micro-onderneming is een onderneming met minder dan tien werknemers waarvan de jaaromzet óf het jaarlijkse balanstotaal niet hoger is dan € 2 miljoen (art. 3, punt 23). Zulke ondernemingen zijn bij het verlénen van diensten volledig vrijgesteld (art. 4, lid 5; in Nederland artikel 6:230fc, lid 1 BW). Een webshop met twaalf medewerkers valt er dus wél onder, ook als de omzet laag is: het personeelscriterium en het financiële criterium gelden cumulatief.

Wat er niet onder valt

Zakelijke dienstverlening zonder consumentenovereenkomst — de definitie van e-handelsdienst vereist dat het gaat om het sluiten van een consumentenovereenkomst (art. 3, punt 30). Verder zondert artikel 2, lid 4 uit: vooraf opgenomen tijdgebonden media die vóór 28 juni 2025 zijn gepubliceerd, kantoorbestandsformaten van vóór die datum, archiefinhoud die na die datum niet meer is bijgewerkt, onlinekaarten voor zover essentiële navigatiegegevens wel toegankelijk worden aangeboden, en inhoud van derden die niet door de betrokken marktdeelnemer wordt gefinancierd, ontwikkeld of beheerd. Micro-ondernemingen die producten fabriceren, importeren of distribueren zijn níét vrijgesteld.

Wat je moet doen

Een e-handelsdienst moet worden ontworpen en aangeboden volgens de toegankelijkheidsvoorschriften van bijlage I, afdeling III en afdeling IV onder g, en bijlage V bij de richtlijn (in Nederland artikel 6:230fb BW). Daarbij hoort: informatie over de toegankelijkheid van de dienst opnemen in de algemene voorwaarden of vergelijkbare documentatie, de onderbouwing bewaren, procedures hebben die borgen dat de dienst blijft voldoen, en corrigerende maatregelen treffen als dat niet meer zo is.

Welke producten

Gewone computerapparatuur voor consumenten en de bijbehorende besturingssystemen; zelfbedieningsterminals zoals betaalautomaten, geldautomaten, kaartautomaten, incheckautomaten en interactieve informatiezuilen; eindapparatuur met interactieve computerfuncties voor elektronische communicatie; apparatuur voor toegang tot audiovisuele mediadiensten; en e-lezers.

Welke diensten

Elektronischecommunicatiediensten; diensten die toegang geven tot audiovisuele media; bepaalde onderdelen van personenvervoer over lucht, bus, spoor en water, waaronder websites, mobiele diensten, elektronische tickets en informatieverstrekking; consumentenbankdiensten; e-boeken en de bijbehorende software; en e-handelsdiensten.

Onevenredige last

Een marktdeelnemer hoeft niet te voldoen voor zover dat een ingrijpende wijziging van het product of de dienst zou vergen of een onevenredige last oplevert (art. 14). De beoordeling volgt de criteria van bijlage VI en moet worden gedocumenteerd en bewaard. Zij moet ten minste elke vijf jaar opnieuw worden gemaakt. Wie voor toegankelijkheid externe financiering ontvangt, kan zich niet op onevenredige last beroepen.

Overgangstermijnen

Dienstverleners mogen tot 28 juni 2030 hun diensten blijven leveren met producten die zij vóór 28 juni 2025 rechtmatig gebruikten. Dienstenovereenkomsten die vóór 28 juni 2025 zijn gesloten, mogen ongewijzigd doorlopen tot hun einde, maar niet langer dan vijf jaar na die datum. Zelfbedieningsterminals die vóór 28 juni 2025 rechtmatig in gebruik waren, mogen tot het einde van hun economische levensduur worden gebruikt, doch niet langer dan twintig jaar na ingebruikname (art. 32).

Nederlandse implementatie

De Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten (Stb. 2024, 87) wijzigt zeven wetten: de Warenwet (nieuwe artikelen 34 tot en met 35e voor producten, met aanwijzing van de productcategorieën bij algemene maatregel van bestuur), de Telecommunicatiewet (nieuw hoofdstuk 7a), Boek 6 BW (nieuwe afdeling 2ab, artikelen 230fa tot en met 230fd, voor e-handelsdiensten), de Wet op het financieel toezicht (consumentenbankdiensten), de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Overgangswet nieuw BW. De wet trad gefaseerd in werking bij koninklijk besluit; de e-handelsbepalingen in Boek 6 BW gelden vanaf 28 juni 2025.

Norm en conformiteit

In de praktijk wordt getoetst aan EN 301 549, de Europese toegankelijkheidsnorm die de WCAG-succescriteria overneemt. De op 7 september 2026 gepubliceerde versie 4.1.1 stapt over van WCAG 2.1 naar WCAG 2.2, schrapt het verouderde criterium 4.1.1 Parsing en voegt zes eisen toe. Zolang die versie niet in het Publicatieblad van de EU is aangewezen, blijft versie 3.2.1 uit 2021 het juridische ijkpunt.

Toezicht NL

Verdeeld over vier toezichthouders en de Warenwet. De ACM houdt toezicht op e-handelsdiensten en elektronischecommunicatiediensten, de AFM op consumentenbankdiensten, het Commissariaat voor de Media op e-boeken en audiovisuele mediadiensten, en de Inspectie Leefomgeving en Transport op personenvervoersdiensten. Voor producten zijn de toezichthoudende ambtenaren aangewezen bij besluit van de minister (art. 35c Warenwet).

Boete

De richtlijn laat de sancties aan de lidstaten. De ACM handhaaft e-handelsdiensten via de Wet handhaving consumentenbescherming en kan op grond van de Instellingswet ACM een last onder dwangsom en een bestuurlijke boete opleggen van ten hoogste € 900.000 of, indien dat meer is, 1 procent van de omzet, te verdubbelen bij een eerdere overtreding binnen vijf jaar (art. 12m en 12o Instellingswet ACM). Voor producten loopt de handhaving via de Warenwet.

Wie kan je aanspreken

Naast bestuursrechtelijk toezicht kunnen consumenten en belangenorganisaties zich rechtstreeks op de toegankelijkheidsvoorschriften beroepen: de bepalingen zijn in Boek 6 BW opgenomen en in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verankerd.