Digital Networks Act — voorgesteld nieuw Europees telecomkader

Het voorstel bundelt vier bestaande telecom-instrumenten tot één rechtstreeks werkende verordening, in plaats van een richtlijn die elke lidstaat apart moet omzetten. Het zou gaan gelden voor telecomaanbieders en satellietoperators, met onder meer één EU-brede autorisatie in plaats van aanmelding per lidstaat, en verplichte nationale plannen om kopernetwerken uit te faseren. Het voorstel dateert van januari 2026 en moet nog volledig door het Europees Parlement en de Raad worden behandeld; van een akkoord is nog geen sprake.

Waarvoor is dit bedoeld

Het huidige Europese telecomkader — het Europees wetboek voor elektronische communicatie — is een richtlijn die elke lidstaat op zijn eigen manier omzet, met als gevolg uiteenlopende vergunningsregels, spectrumbeleid en toezichtpraktijken. De Commissie wil daarvoor één rechtstreeks werkende verordening in de plaats stellen, zodat een telecomaanbieder die in meerdere lidstaten actief wil zijn niet in elk land opnieuw een vergunningstraject hoeft te doorlopen.

Voor wie

Aanbieders van elektronische-communicatienetwerken en -diensten — telecomoperators, internetproviders, satellietoperators — die in meerdere EU-lidstaten actief zijn of willen worden. Nationale regelgevers zoals de ACM en de RDI zijn de andere kant van de medaille: hun bevoegdheden en werkwijze zouden veranderen als de richtlijn plaatsmaakt voor een verordening.

Wat er niet onder valt

Dit is telecominfrastructuurregelgeving, geen contentregulering: onlinediensten, platforms en de content die over netwerken loopt, blijven het terrein van de Digitaledienstenverordening en de Digitalemarktenverordening. Of er een drempel voor kleine aanbieders komt, is in de geraadpleegde bronnen niet bevestigd.

Wat je moet doen

Nu nog niets. Het voorstel is op 21 januari 2026 ingediend en moet nog door het Europees Parlement en de Raad worden behandeld voordat het wet wordt; de Nederlandse Telecommunicatiewet, die het huidige Europese wetboek omzet, verandert dus nog niet.

Kernelementen van het voorstel

Eén EU-brede autorisatie voor operators in plaats van aanmelding per lidstaat; een EU-brede spectrumautorisatie voor satellietdiensten; meer ruimte voor zakelijke (business-to-business) contractvrijheid; verplichte nationale transitieplannen voor het uitfaseren van kopernetwerken naar glasvezel; en een EU-paraatheidsschema tegen verstoringen door natuurrampen en buitenlandse inmenging.

Van richtlijn naar verordening

Het huidige kader is een richtlijn (Richtlijn (EU) 2018/1972) die Nederland heeft omgezet in de Telecommunicatiewet, met eigen beleidsruimte voor de ACM. Een verordening werkt rechtstreeks en laat op termijn minder ruimte voor nationale invulling; hoe de ACM haar rol daarbinnen behoudt, is onderdeel van de onderhandelingen.

De kopertransitie

Lidstaten zouden verplicht worden een nationaal plan te hebben voor het uitfaseren van kopernetwerken. In Nederland raakt dat rechtstreeks KPN, dat het grootste kopernetwerk beheert, en het toezicht van de RDI op de overgang naar glasvezel.

Satellietspectrum

Een EU-brede autorisatie voor satellietspectrum zou aanbieders van satellietcommunicatie een Europees traject bieden in plaats van aparte nationale spectrumvergunningen — relevant voor operators die breedband via satelliet aanbieden, ook in gebieden waar vaste of mobiele netwerken niet toereikend zijn.

Wat omstreden is: bijdrage van contentaanbieders aan netwerkkosten

Al sinds 2022 wordt in Brussel gediscussieerd over de vraag of grote contentaanbieders — partijen die een groot deel van het dataverkeer veroorzaken — zouden moeten meebetalen aan de netwerkinfrastructuur waarover hun verkeer loopt, bekend als het ‘fair share’-debat. Telecomoperators, verenigd in de branchevereniging Connect Europe (voorheen ETNO), drongen ook in 2026 nog aan op een steviger kostendelingsmechanisme; grote techbedrijven en voorvechters van netneutraliteit hebben zich daar consistent tegen verzet. Of de gepubliceerde DNA-tekst zelf een bindend kostendelingsmechanisme bevat, kon dit onderzoek niet bevestigen — de telecomsector voerde medio 2026 juist campagne vóór een steviger regeling, wat erop wijst dat de huidige tekst op dit punt niet aan hun wensen voldoet.

Positie van de sector

Connect Europe publiceerde in 2026 een ‘12-point plan to fix the Digital Networks Act’, en sociale partners in de telecomsector riepen op 16 juni 2026 op tot een ‘bolder’ Digital Networks Act. Beide signalen wijzen op onvrede bij de telecomsector met de reikwijdte van het voorstel zoals dat nu voorligt.

Toezicht NL

Op dit moment de ACM (marktregulering) en de RDI (spectrum en technische aspecten), op grond van de Telecommunicatiewet die het huidige Europese wetboek omzet. Hoe het toezicht verandert als de DNA als rechtstreeks werkende verordening wordt aangenomen, ligt nog niet vast.

Boete

Nog niet vast te stellen. Het voorstel is nog niet aangenomen; een boeteregime dat in de plaats komt van de huidige sanctiebepalingen in de Telecommunicatiewet is in dit onderzoek niet bij de brontekst geverifieerd.