Digitalemarktenverordening (DMA) — gedragsregels voor zeven aangewezen poortwachters

De DMA legt gedragsregels op aan een gesloten groep zeer grote techbedrijven die de Europese Commissie als poortwachter heeft aangewezen. Voor een gewone Nederlandse onderneming is dit geen nalevingsdossier maar een rechtendossier: wie adverteert via Google, verkoopt via Amazon, een app distribueert via de App Store of kamers verhuurt via Booking, kan zich beroepen op verplichtingen die de poortwachter jegens hem heeft. Anders dan de DSA, die de hele keten van tussenhandeldiensten raakt, bindt de DMA uitsluitend de aangewezen bedrijven.

Waarvoor is dit bedoeld

Digitale markten betwistbaar en eerlijk houden door vooraf te verbieden wat mededingingstoezicht pas achteraf kan aanpakken. De verplichtingen in de artikelen 5, 6 en 7 gelden van rechtswege zodra een bedrijf is aangewezen; de Commissie hoeft geen misbruik van machtspositie te bewijzen.

Voor wie

Alleen voor ondernemingen die de Commissie aanwijst als poortwachter. De drempels van artikel 3, lid 2: een jaaromzet in de Unie van ten minste € 7,5 miljard in elk van de laatste drie boekjaren óf een gemiddelde beurswaarde van ten minste € 75 miljard in het laatste boekjaar, mét een kernplatformdienst in ten minste drie lidstaten; en ten minste 45 miljoen maandelijkse actieve eindgebruikers in de Unie en ten minste 10.000 jaarlijkse actieve zakelijke gebruikers, in elk van de laatste drie boekjaren. Geen Nederlands mkb-bedrijf komt hier in de buurt.

Wat er niet onder valt

Elke onderneming die niet is aangewezen — dus vrijwel elke Nederlandse onderneming. De DMA legt zakelijke gebruikers van poortwachters geen enkele verplichting op. Wie zelf een platform exploiteert zonder poortwachter te zijn, valt onder de P2B-verordening en de DSA, niet onder de DMA.

Wat je moet doen

Als zakelijke gebruiker: niets. Wel kun je de rechten uit de artikelen 5 tot en met 7 tegenover de poortwachter inroepen, en signalen over niet-naleving melden bij de Europese Commissie of bij de ACM, die meldingen doorgeeft.

Wie zijn de poortwachters

Alphabet (Google), Amazon, Apple, Booking, ByteDance, Meta en Microsoft — samen 23 kernplatformdiensten, waaronder Google Search, Google Play, Google Maps, Google Shopping, YouTube, Android, Chrome, Google Ads, Amazon Marketplace, Amazon Ads, App Store, iOS, iPadOS, Safari, Booking.com, TikTok, Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger, Meta Ads, LinkedIn en Windows.

Rechten bij prijsstelling

Een poortwachter mag een zakelijke gebruiker niet beletten hetzelfde product of dezelfde dienst via een ander platform of via het eigen verkoopkanaal tegen andere prijzen of voorwaarden aan te bieden (art. 5, lid 3) — het einde van de pariteitsclausule.

Rechten bij klantcontact

Een poortwachter moet toestaan dat je kosteloos aanbiedingen communiceert en promoot aan eindgebruikers die je via zijn dienst hebt verworven, en dat je met die klanten rechtstreeks een overeenkomst sluit, ook onder andere voorwaarden (art. 5, lid 4).

Rechten bij advertenties

Adverteerders en uitgevers hebben recht op kosteloze dagelijkse informatie over de betaalde prijs en vergoedingen en over de maatstaven waarop die zijn berekend (art. 5, leden 9 en 10).

Rechten bij data en rangschikking

Een poortwachter mag niet-openbare data die door jouw activiteit op zijn dienst ontstaat niet gebruiken om met je te concurreren (art. 6, lid 2), mag zijn eigen diensten en producten niet gunstiger rangschikken, indexeren of crawlen dan vergelijkbare aanbiedingen van derden (art. 6, lid 5), moet je kosteloos doorlopende toegang in realtime geven tot geaggregeerde en niet-geaggregeerde data die door jouw gebruik is gegenereerd (art. 6, lid 10), en moet billijke, redelijke en niet-discriminerende toegangsvoorwaarden hanteren voor zijn appwinkel, zoekmachine en sociaal netwerk (art. 6, lid 12).

Nederlandse relevantie

Booking is de enige poortwachter met hoofdvestiging in Nederland. Verder werkt de DMA in Nederland vrijwel uitsluitend door via ondernemers die zakelijke gebruiker van een poortwachter zijn.

Toezicht NL

Er is geen nationale DMA-toezichthouder. De handhaving ligt exclusief bij de Europese Commissie. De ACM informeert Nederlandse ondernemers over hun rechten en neemt meldingen aan, maar kan zelf geen DMA-besluit nemen.

Boete

Artikel 30: ten hoogste 10 procent van de totale wereldwijde jaaromzet bij overtreding van de artikelen 5, 6 of 7, oplopend tot 20 procent bij herhaling van dezelfde of een soortgelijke inbreuk binnen acht jaar, en ten hoogste 1 procent bij het niet verstrekken van informatie of het niet meewerken aan een onderzoek.